5 ค่าพารามิเตอร์น้ำที่ฟาร์มเลี้ยงสัตว์น้ำต้องตรวจเช็ค

1. ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH)

• คืออะไร: ระดับความเข้มข้นของไฮโดรเจนไอออนในน้ำ สเกลตั้งแต่ 0-14 (โดยค่า 7 คือเป็นกลาง)

• ความสำคัญ: ค่า pH มีผลโดยตรงต่อสุขภาพของปลาและประสิทธิภาพการทำงานของแบคทีเรียชนิดดีในระบบกรองชีวภาพ น้ำที่มีคุณภาพดีควรมีค่า pH ค่อนข้างนิ่ง ไม่แกว่งไปมา การเปลี่ยนแปลงของ pH อย่างกะทันหันจะทำให้สัตว์น้ำเกิดภาวะช็อกและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

2. สารประกอบในวัฏจักรไนโตรเจน (Ammonia, Nitrite, Nitrate)

แม้จะเป็นสาร 3 ตัวแต่ถือเป็นกลุ่มพารามิเตอร์ของเสียที่เกี่ยวเนื่องกันโดยตรง

• คืออะไร: ของเสียที่เกิดจากการขับถ่ายของสัตว์น้ำและเศษอาหารที่ตกค้าง

• ความสำคัญ:

  • แอมโมเนีย (NH3/NH4+): เป็นพิษรุนแรงที่สุด ต้องถูกบำบัดให้ใกล้ 0 มากที่สุด

  • ไนไตรต์ (NO2-): เกิดจากการที่แบคทีเรียย่อยสลายแอมโมเนีย เป็นพิษต่อระบบเลือด ทำให้ปลาขาดออกซิเจน ค่าที่ปลอดภัยคือ 0

  • ไนเตรต (NO3-): เป็นพิษน้อยที่สุด แต่หากสะสมมากเกินไปจะทำให้ตะไคร่น้ำบูม บำบัดได้ด้วยการล้นน้ำ (เปลี่ยนถ่ายน้ำ) ออกจากบ่อ

3. ออกซิเจนละลายน้ำ (Dissolved Oxygen - DO)

• คืออะไร: ปริมาณก๊าซออกซิเจนที่ละลายอยู่ในน้ำ

• ความสำคัญ: เป็นหัวใจหลักในการดำรงชีวิต ไม่ใช่แค่สำหรับปลาที่ใช้หายใจ แต่แบคทีเรียในระบบกรอง (เช่น ในวัสดุกรองอย่าง Bakki Shower) จำเป็นต้องใช้ออกซิเจนปริมาณมากในการย่อยสลายของเสียอย่างแอมโมเนีย หากค่า DO ต่ำ ปลาจะลอยหัว และระบบกรองจะล่ม

4. ค่าความหนาแน่นของคาร์บอเนต (Carbonate Hardness - KH)

• คืออะไร: ปริมาณแร่ธาตุ (คาร์บอเนตและไบคาร์บอเนต) ที่ละลายอยู่ในน้ำ ทำหน้าที่เป็น "บัฟเฟอร์" หรือตัวต้านทานการเปลี่ยนแปลง

• ความสำคัญ: ค่า KH ที่เพียงพอจะช่วยรักษาระดับ pH ไม่ให้แกว่งรุนแรงระหว่างวัน หากค่า KH ต่ำเกินไป ค่า pH จะเหวี่ยงขึ้นลงตามวงจรของแสงแดดและตะไคร่น้ำ ซึ่งเป็นความเครียดสะสมต่อสัตว์น้ำ

5. อุณหภูมิ (Temperature)

• คืออะไร: ระดับความร้อนหรือความเย็นของน้ำ

• ความสำคัญ: อุณหภูมิส่งผลโดยตรงต่ออัตราการเผาผลาญ (Metabolism) การกินอาหาร และระบบภูมิคุ้มกันของสัตว์น้ำ นอกจากนี้อุณหภูมิยังมีผลต่อปริมาณออกซิเจนในน้ำด้วย (น้ำเย็นจะกักเก็บก๊าซออกซิเจนละลายน้ำได้ดีกว่าน้ำอุ่น)